جامعهٔ ایرانِ امروز در آستانهٔ بازتعریف جایگاه خود در جهان است. با نگاهی به شکستها و پیروزیهای گذشته، در جستوجوی راهی برای آیندهای بهتر. تردیدی نیست که طراحی نقشی تعیینکننده در شکلدادن به آیندهٔ ایران دارد؛ از بهبود کیفیت محیط زندگی و کارآمدتر کردن خدمات عمومی گرفته تا توانمندسازی اقتصاد ملی از طریق رقابتپذیر ساختن محصولات ایرانی در بازارهای جهانی؛ و از ارتقای کاربردپذیری و دسترسی برابر به سامانهها و فضاها برای همهٔ شهروندان، تا بازترسیم هویت ایران در جهان بهگونهای که شایستهٔ آن باشد.
برای آنکه طراحی بتواند نقش خود را بهبهترین شکل در آیندهٔ ایران ایفا کند، تدوین راهبردی ملی برای طراحی در ایران ضرورتی انکارناپذیر است. در بسیاری از کشورهای پیشرو در عرصهٔ توسعه، چنین راهبردی وجود دارد و ایران نیز از آن بینیاز نیست. بهعنوان نمونه، شورای طراحی بریتانیا[1]، در سال ۱۹۴۴، در دورانی که دولت ائتلافی جنگی به ریاست وینستون چرچیل بر سرکار بود، توسط هیو دالتون، وزیر تجارت وقت، تأسیس شد تا رقابتپذیری محصولات بریتانیایی را در دورهٔ بازیابی اقتصادی پس از جنگ افزایش دهد. همچنین در دههٔ ۱۹۷۰، در دوران ریاستجمهوری ریچارد نیکسون، بنیاد ملی هنرهای آمریکا[2] برنامهٔ فدرال بهبود طراحی را تأسیس کرد که طراحی گرافیک و هویت بصری نهادهای فدرال (مانند ناسا، اداره پست، و سازمان حفاظت محیطزیست) را در سراسر کشور ارتقا بخشید. همچنین دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۵ فرمانی اجرایی صادر کرد[3] که بهموجب آن استودیوی ملی طراحی[4] برای بهبود طراحی و کاربردپذیری خدمات دیجیتال و فیزیکی دولت آمریکا تأسیس شد.
این سند، پیشنهادی اولیه از سوی جامعهٔ پژوهش طراحی «زاین» است؛ پیشنهادی که میتواند سرآغازی برای اندیشیدن جامعهٔ طراحی ایران به تدوین راهبردی جامع به هدفِ بهرهگیری از طراحی برای ترسیم آیندة بهترِ ایران باشد.
ما طراحی را بهمثابهٔ «تغییر آگاهانه وضعیت موجود به وضعیت مطلوب از رهگذر بازتعریف و شکلدهی راهبردی به محصولات، خدمات، فضاها و سامانهها» میفهمیم؛ تغییری که باید به بهبود پایدار کیفیت زندگی انسان ایرانی و پایداری اقتصادی آن، بهگونهای قابل سنجش، مطابق با معیارهای توسعهٔ انسانی جهانی و همچنین ویژگیهای فرهنگی ایران بینجامد.
[1] The Council of Industrial Design (COID)
[2] National Endowment for the Arts
[3] Improving Our Nation Through Better Design
[4] National Design Studio
