رویداد #۳: آغاز طراحی صنعتی در ایران، با یادی از وازگن میناسیان (فیلیپو)
طراحی صنعتی در ایران از سال ۱۳۴۸ شمسی و از دانشگاه تهران به جامعهٔ ایرانی معرفی شده است. از آن زمان تا به امروز، بیش از نیم قرن می‌گذرد و حالا در آغاز دههٔ ششم، فرصتی است تا نگاهی بیندازیم به تأسیس این رشته و همین‌طور مسیری که در سال‌های طلایی اقتصاد ایران طی کرده […]
دربارهٔ طراحی و مسئولیت اخلاقی طراح
مصطفی ملکیان، فیلسوفِ اخلاق و اندیشه‌ورز معاصر، سال گذشته در نشستی با عنوان «دیزاین‌شناسی» برای نخستین بار دربارهٔ طراحی سخنرانی کرد و از منظر فلسفهٔ اخلاق به این مهم پرداخت. نشستی که به‌قدرِ اهمیتش قدر ندید و درعین‌حال فراتر از انتظار مخاطبان و حتی خود ملکیان رفت؛ چراکه این اندیشمند حوزهٔ اخلاق خاستگاهی از فلسفه […]
رویداد شانزدهم: خانه دوست کجاست؟ تأملی در مفهوم خانه، تعلق، فانتزی
خانه فقط یک مکان جغرافیایی نیست. خاطره، فرهنگ، زبان، روابط، تجربه‌های زیسته و حتی نور، بو و فضا می‌توانند در شکل‌گیری حس خانه و تعلق نقش داشته باشند. اما چه اتفاقی می‌افتد وقتی جایی که آن را خانه می‌دانیم تغییر می‌کند و به‌تدریج برایمان ناآشنا می‌شود؟ در شانزدهمین رویداد زاین، با «رایکا خورشیدیان»، پژوهشگر پسادکتری […]
دیزاین به مثابه ترجمه فرهنگی: نگاهی به آثار زینب زارعی
یک مستطیل کاغذی ساده را تصور کنید که با یک تای جادویی می‌تواند به کیف تبدیل شود، به سازه‌ای فضایی یا حتی به مجسمه‌ای پوشیدنی. پرسشی که کار زینب زارعی حول آن می‌چرخد از همین‌جا شروع می‌شود: یک سطح تخت چطور می‌تواند حافظه یک فرهنگ را در خود حمل کند؟ زینب زارعی، متولد ۱۳۷۷ (۱۹۹۸ […]
مغزِ پارینه‌سنگی؛ سیّالیت فرم در بستر زمان و مکان
وقتی به تاریخ فرهنگ مادی نگاه می‌کنیم، با پدیده‌ای مواجه می‌شویم که در عین سادگی، پرسش‌های پیچیده‌ای را پیش روی ما می‌گذارد: در فرهنگ‌هایی که گاه هیچ ارتباط تاریخی مستقیمی با یکدیگر نداشته‌اند، با فرم‌ها و الگوهای بصری مشابهی مواجه می‌شویم. گاهی این شباهت آن‌قدر زیاد است که نمی‌توان به‌سادگی آن را نادیده گرفت. چرا […]
امرِ ساختن در میانه‌ی بحران؛ از یادگیری اجتماعی تا زیست‌بوم‌های شناختیِ ساختن
گاهی در میانه‌ی وضعیتی که مدام چیزی در حال از دست رفتن است، یک سؤال ساده اما جدی پیش می‌آید: این همه ساختن برای چیست؟ نوشتن، خواندن، پژوهش کردن، جلسه گذاشتن، ایده پرورش دادن، مقاله و یادداشت نوشتن، سند تدوین کردن، واژه ساختن و درباره‌ی آینده‌ی یک حوزه فکر کردن؛ وقتی بسیاری از این فعالیت‌ها […]
مغزِ یادگیرنده: تأملی بر سند راهبردی ملی طراحی ایران از منظر انسان‌شناسی تکاملی
مطالعه‌ی عمیق «سند راهبردی ملی طراحی ایران» یادآور تجربه‌ی زیسته‌ی تمامی افراد جامعه‌ی امروز ایران است؛ تجربه‌ای که فارغ از جغرافیا، مقیاس شهر یا روستا و سطوح متفاوت اجتماعی و اقتصادی، با موانع ملموس و ناملموس در انجام امور روزمره، از کوچک‌ترین تا کلان‌ترین مسائل زندگی، گره خورده است. طرح این موانع و تلاش برای […]
سند راهبرد ملی یا گمشده ای زیر چراغ !
نقدی بر سند پیشنهادی راهبردِ ملی طراحی ایران رشته طراحی صنعتی به‌عنوان شاخه‌ای از دیزاین، در ایران به سال ۱۳۶۲ و با توجه به اقتضای توسعه صنعتی کشور، در بحبوحه جنگ پدید آمد. تاکنون که بیش از چهار دهه از تأسیس آن در دانشگاه تهران گذشته است، صدها فارغ‌التحصیل در مقاطع کارشناسی و کارشناسی […]
فراتر از حل مسئله: تأملی برسند پیشنهادی راهبردِ ملی طراحی ایران
جایگاه طراحی در آینده ایران تدوین چنین متنی، آن هم با هدف آغاز یک گفت‌وگوی ملی درباره جایگاه طراحی در آینده ایران، به‌خودی‌خود ارزشمند و قابل تقدیراست. سند را با دقت مطالعه کردم و به نظرم یکی از مهم‌ترین نقاط قوت آن، تغییر نگاه به طراحیه؛ اینکه طراحی صرفاً یک فعالیت زیبایی‌شناسانه یا محدود به […]
تقدم روایت بر تجربه؛یادداشتی در باب استیتمنت و تجربه‌ی اثر از منظر انسان‌شناسی شناختی‌تکاملی
گاه برخی سازوکارهای تکامل‌یافته‌ی انسان، در شرایط فرهنگی و فناورانه‌ی امروز، کارکردهایی متفاوت از زمینه‌ی اولیه‌ی خود پیدا می‌کنند. روایت و امرِ روایت کردن نیز یکی از نمودهای شناختی نوعِ انسان است. روایت پیش از آنکه یک تکنیک داستان‌نویسی، صحنه‌پردازی یا شعر باشد، یکی از شیوه‌های بنیادین سازماندهی تجربه در ذهن انسان بوده است. انسان […]
رویداد پانزدهم: گفت‌وگویی دربارۀ طراحی، توسعه و مشارکت
در این رویداد نگاهی داریم به اندیشه‌های جمشید قراچه‌داغی؛ متفکری که طراحی را نه صرفاً خلق فرم و محصول، بلکه فرایندی برای شکل‌دادن به آینده، توزیع حق انتخاب، و ایجاد امکان مشارکت واقعی در سیستم‌های اجتماعی می‌دانست. گفت‌وگو حول مفاهیمی چون تفکر سیستمی، طراحی تعاملی (Interactive Design)، مشارکت، پیچیدگی، و نقش زیبایی‌شناسی در معماری جامعه […]
Singularity & the Meta-Real
I recall a travel journalist once said during a conference that often, for 4 days after coming back from one of his trips, he can near-optimal insightful clarity about larger truth sources regarding the state of matters at large, and those regarding his place of residence/origin and the resonances of deltas in-between.