رویداد #۳: آغاز طراحی صنعتی در ایران، با یادی از وازگن میناسیان (فیلیپو)
طراحی صنعتی در ایران از سال ۱۳۴۸ شمسی و از دانشگاه تهران به جامعهٔ ایرانی معرفی شده است. از آن زمان تا به امروز، بیش از نیم قرن می‌گذرد و حالا در آغاز دههٔ ششم، فرصتی است تا نگاهی بیندازیم به تأسیس این رشته و همین‌طور مسیری که در سال‌های طلایی اقتصاد ایران طی کرده […]
دربارهٔ طراحی و مسئولیت اخلاقی طراح
مصطفی ملکیان، فیلسوفِ اخلاق و اندیشه‌ورز معاصر، سال گذشته در نشستی با عنوان «دیزاین‌شناسی» برای نخستین بار دربارهٔ طراحی سخنرانی کرد و از منظر فلسفهٔ اخلاق به این مهم پرداخت. نشستی که به‌قدرِ اهمیتش قدر ندید و درعین‌حال فراتر از انتظار مخاطبان و حتی خود ملکیان رفت؛ چراکه این اندیشمند حوزهٔ اخلاق خاستگاهی از فلسفه […]
طراحان تن‌ها، فصل اول، ششم، گفتگو با مهدی شرفعالی
مهدی شرفعالی متولد ۱۳۱۵، از اولین فارغ التحصیلان ایرانی رشته طراحی صنعتی در آلمان و از پیشکسوتان این رشته در ایران بود. شرفعالی طراحی صنعتی را کاری انسانی و معنوی میدانست که در خدمت نجات بشریت است. او در روز جمعه ۲۶ مهرماه ۱۳۹۸ دیده از دنیا فروبست و این آخرین و بلندترین گفت و […]
ضرورت گفتمان در ترویج جریان تجربه دیزاین : نگاهی به مستندنگاری شفاهی طراحانِ تن‌ها
مقدمه امروزه، فراگیرشدن مستندنگاری غیررسمی و شفاهی به‌منظور ثبت یکپارچه اطلاعات روایی و مستدل در کنار تجربیات حسی، شیوه مستندنگاری را دگرگون کرده است. این سبک‌وسیاق مستندنگاری نه‌تنها در نگارش متون تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بلکه در زمینه دیزاین بنا به ماهیت انتزاعی، توصیفی و به‌شدت پویای اش، بسیار چاره‌ساز ظاهر شده است و […]
انواع استدلال در تفکر دیزاین: استقرا، قیاس و ابداکسیون
مقدمه در سال‌های اخیر عبارت «تفکر دیزاین» به یکی از پرطرفدارترین مفاهیم در حوزه‌های کسب‌وکار، فناوری اطلاعات، آموزش و حتی پزشکی تبدیل شده است. اما سؤال اصلی این است: هسته‌ی واقعی تفکر دیزاین دقیقاً چیست؟ کیز دورست، استاد دانشگاه فناوری سیدنی و پژوهشگر برجسته‌ی حوزه‌ی طراحی، در مقاله‌ای که در نشریه‌ی Design Studies منتشر شده، […]
نقدی بر سند راهبرد ملی طراحی ایران
همان روزهای اول چندبار سند را خواندم. بسیار لذت بردم. هر بار که هر گوشه ای نتیجه زحمات افرادی را می بینم که به هر نحوی دغدغه طراحی و دیزاین در ایران دارند و تلاش می کنند تا قدمی بردارند همین احساس خوشحالی را تجربه می کنم. هم به واسطه دغدغه و علاقه شخصی خودم […]
رویداد شانزدهم: خانه دوست کجاست؟ تأملی در مفهوم خانه، تعلق، فانتزی
خانه فقط یک مکان جغرافیایی نیست. خاطره، فرهنگ، زبان، روابط، تجربه‌های زیسته و حتی نور، بو و فضا می‌توانند در شکل‌گیری حس خانه و تعلق نقش داشته باشند. اما چه اتفاقی می‌افتد وقتی جایی که آن را خانه می‌دانیم تغییر می‌کند و به‌تدریج برایمان ناآشنا می‌شود؟ در شانزدهمین رویداد زاین، با «رایکا خورشیدیان»، پژوهشگر پسادکتری […]
دیزاین به مثابه ترجمه فرهنگی: نگاهی به آثار زینب زارعی
یک مستطیل کاغذی ساده را تصور کنید که با یک تای جادویی می‌تواند به کیف تبدیل شود، به سازه‌ای فضایی یا حتی به مجسمه‌ای پوشیدنی. پرسشی که کار زینب زارعی حول آن می‌چرخد از همین‌جا شروع می‌شود: یک سطح تخت چطور می‌تواند حافظه یک فرهنگ را در خود حمل کند؟ زینب زارعی، متولد ۱۳۷۷ (۱۹۹۸ […]
مغزِ پارینه‌سنگی؛ سیّالیت فرم در بستر زمان و مکان
وقتی به تاریخ فرهنگ مادی نگاه می‌کنیم، با پدیده‌ای مواجه می‌شویم که در عین سادگی، پرسش‌های پیچیده‌ای را پیش روی ما می‌گذارد: در فرهنگ‌هایی که گاه هیچ ارتباط تاریخی مستقیمی با یکدیگر نداشته‌اند، با فرم‌ها و الگوهای بصری مشابهی مواجه می‌شویم. گاهی این شباهت آن‌قدر زیاد است که نمی‌توان به‌سادگی آن را نادیده گرفت. چرا […]
امرِ ساختن در میانه‌ی بحران؛ از یادگیری اجتماعی تا زیست‌بوم‌های شناختیِ ساختن
گاهی در میانه‌ی وضعیتی که مدام چیزی در حال از دست رفتن است، یک سؤال ساده اما جدی پیش می‌آید: این همه ساختن برای چیست؟ نوشتن، خواندن، پژوهش کردن، جلسه گذاشتن، ایده پرورش دادن، مقاله و یادداشت نوشتن، سند تدوین کردن، واژه ساختن و درباره‌ی آینده‌ی یک حوزه فکر کردن؛ وقتی بسیاری از این فعالیت‌ها […]
مغزِ یادگیرنده: تأملی بر سند راهبردی ملی طراحی ایران از منظر انسان‌شناسی تکاملی
مطالعه‌ی عمیق «سند راهبردی ملی طراحی ایران» یادآور تجربه‌ی زیسته‌ی تمامی افراد جامعه‌ی امروز ایران است؛ تجربه‌ای که فارغ از جغرافیا، مقیاس شهر یا روستا و سطوح متفاوت اجتماعی و اقتصادی، با موانع ملموس و ناملموس در انجام امور روزمره، از کوچک‌ترین تا کلان‌ترین مسائل زندگی، گره خورده است. طرح این موانع و تلاش برای […]
سند راهبرد ملی یا گمشده ای زیر چراغ !
نقدی بر سند پیشنهادی راهبردِ ملی طراحی ایران رشته طراحی صنعتی به‌عنوان شاخه‌ای از دیزاین، در ایران به سال ۱۳۶۲ و با توجه به اقتضای توسعه صنعتی کشور، در بحبوحه جنگ پدید آمد. تاکنون که بیش از چهار دهه از تأسیس آن در دانشگاه تهران گذشته است، صدها فارغ‌التحصیل در مقاطع کارشناسی و کارشناسی […]